Speelfilm SUFFRAGETTE staat nu op de NPO-player

0
287

Meryl Streep droeg bij de Britse premiere van ‘Suffragete’ in 2015 nevenstaand T-shirt. ‘I’d rather be a rebel than a slave’. De zin werd uitgesproken in 1913 door Emmeline Pankhurst, de oprichtster van de vrouwen kiesrecht-beweging in Groot-Brittannië. De boodschap was duidelijk, al viel die wel even fout bij mensen die uit een familie van echte slaven komen.

Suffragettes werd de naam voor vrouwen van de eerste feministische golf (1880-1920) kregen. Emmeline Pankhurst wordt gezien als de stichteres. De Suffragettes (suffrage = stemrecht) worden vaak afgeschilderd als zure, lelijke vrouwen die geen man konden krijgen, maar het tegendeel was waar. Het waren vaak juist jonge getrouwde, intelligente vrouwen die actie kwamen voor hun rechten, waarvan er toen nog velen te bevechten waren.

Stemrecht
Meryl Streep speelt Emmeline Pankhurst in de film die momenteel op te NPO-player staat. Geheel anders dan we van dze topactrice gewend zijn, gaat het hier om een bijrol, eigenlijk meer een cameo. Het verhaal wordt verteld vanuit de beleving van de 24-jarige Maud (Carey Mulligan). Zij heeft haar achtergestelde positie als vrouw nooit betwist, tot ze in contact komt met de Suffragettes. Als ze ziet hoe hun protesten hardhandig worden neergeslagen, ontwaakte er iets in haar. Ze groeit uit tot één van de belangrijkste figuren binnen de beweging.

Misbruik
De meeste suffragettes waren vrouwen uit de bovenlaag van de bevolking. Zo niet Maud. In de wasserette waar ze werkt worden vrouwen niet alleen straffeloos misbruikt, ze bezwijken vaak ook op jonge leeftijd aan agressieve schoonmaakmiddellen die hun longen vergiftigen. En als Maud voor de tweede keer wordt gearresteerd, zet haar echtgenoot haar buiten de deur. De meeste vrouwen uit haar eigen milieu vinden haar gedrag zelfs bespottelijk.

Dwangvoedsel
De naam van Emmeline Pankhurst is meer dan enig ander verbonden met de strijd voor het vrouwenkiesrecht in Groot-Brittannië. In 1903 richtte ze de Woman’s Social and Political Union op, bekend vanwege de militante acties. Emmeline’s tactieken om de aandacht van het publiek te trekken brachten haar vaak in het gevang, maar ze kreeg een betere behandeling dan anderen omwille van haar hoge status. Enkele keren werd haar echter onder dwang voedsel toegediend om een hongerstaking te beëindigen.

Vrouwenwerk
Toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak werden de activiteiten voor het vrouwenkiesrecht opgeschort omdat de Suffragettes van mening waren dat niets de overwinning van het land mocht tegenhouden. Emmeline Pankhurst begon te ijveren om vrouwen in de fabrieken de plaats van mannen te laten innemen, zodat deze konden gaan vechten aan het front. In het hele land hield ze speeches. Medestanders van de beweging deelden witte veren – een symbool van lafheid – uit aan alle mannen die in burgerkledij passeerden. In 1914 richtte ze ook de internationale vredesbeweging voor vrouwen op.

Een eeuw geleden nog maar
In maart 1918 kende de regering actief kiesrecht toe in het Verenigd Koninkrijk. Hoewel de Representation of the People Act van 1918 alleen stemrecht gaf aan vrouwen boven de 30, en dan nog enkel met een vereiste van eigendom, terwijl alle mannen boven de 21 waren opgenomen, zagen de suffragettes dit niettemin als een eerste overwinning. In november 1918 kregen vrouwen vanaf 21 jaar het recht om parlementslid te worden (passief kiesrecht), wat inhield dat vrouwen in het Lagerhuis konden zetelen zonder zelf te mogen stemmen.

Eigenwijs
In 1928 verwierven vrouwen in het Verenigd Koninkrijk dan uiteindelijk dezelfde stemrechten als mannen. Emmeline Pankhurst stierf op 69-jarige leeftijd, 10 jaar nadat ze haar vurig bevochten doel had bereikt. Haar medestrijdsters en dochters Christabel & Sylvia Pankhurst zetten haar werk als feministes voort, zij het ieder op eigen wijze.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here